1. Khái niệm:

Thương mại điện tử là hình thức mua bán hàng hoá và dịch vụ thông qua mạng máy tính toàn cầu bao gồm các hoạt động mua bán hàng hoá và dịch vụ qua phương tiện điện tử, giao nhận các nội dung kỹ thuật số trên mạng, chuyển tiền điện tử, mua bán cổ phiếu điện tử, vận đơn điện tử, đấu giá thương mại, hợp tác thiết kế, tài nguyên mạng, mua sắm công cộng, tiếp thị trực tuyến với người tiêu dùng và dịch vụ sau bán hàng.

2. Sự cần thiết:

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử (TMĐT) trên thế giới đã làm thay đổi phương thức kinh doanh và giao dịch truyền thống, đem lại những lợi ích to lớn cho xã hội. Lợi ích rõ rệt nhất của thương mại điện tử là: thu thập được nhiều thông tin, giảm chi phí sản xuất, chi phí bán hàng, tiếp thị và giao dịch, xây dựng quan hệ với đối tác, tạo điều kiện sớm tiếp cận kinh tế tri thức, giảm ách tắc và tai nạn giao thông.

Trong bối cảnh tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế được đẩy mạnh, TMĐT đã trở thành một trong những ứng dụng cơ bản và quan trọng của công nghệ thông tin, là công cụ thiết yếu trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, làm thay đổi phương thức và nâng cao hiệu quả làm việc của doanh nghiệp, từ đó góp phần đưa doanh nghiệp Việt Nam bắt kịp tiến trình Hội nhập Quốc tế.

3. Đối tượng ứng dụng thương mại điện tử :

- Cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cấp quản lý; các hiệp hội ngành hàng trên địa bàn tỉnh.

- Các tổ chức, doanh nghiệp thành lập, hoạt động theo Luật doanh nghiệp; hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật Hợp tác xã; hộ sản xuất kinh doanh (cơ sở SXKD) theo Nghị định số 88/2006/NĐ-CP ngày 29/8/2006 của Chính phủ về đăng ký kinh doanh.

- Các cơ quan nhà nước, các tổ chức Đảng, đoàn thể có các hoạt động mua sắm hàng hoá sử dụng Ngân sách nhà nước, người tiêu dùng.

II. Hiện trạng và nhu cầu ứng ứng thương mại điện tử.

1. Hiện trạng cơ sở hạ tầng mạng: (Xem tại phụ lục I)

2. Hiện trạng ứng dụng thương mại điện tử:

Tính đến tháng 6/2008 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có khoảng 1.890 doanh nghiệp, trong đó khoảng 100 doanh nghiệp lớn (có vốn đăng ký kinh doanh trên 10 tỷ đồng); 100% các doanh nghiệp có máy vi tính.Hầu hết các doanh nghiệp đã nối mạng và tiến hành giao dịch bằng thư điện tử, nhưng khai thác được nhiều tiện ích của dịch vụ Internet là các doanh nghiệp ở thành phố Thái Nguyên, thị xã Sông Công và huyện Phổ yên; tuy nhiên cũng chỉ dừng ở mức: theo dõi tin tức, gửi nhận thư điện tử, trao đổi thông tin qua các dịch vụ trên mạng, …mà chưa tiếp cận được các dịch vụ liên quan đến ứng dụng Chính phủ điện tử, thương mại điện tử, quảng bá thương hiệu cũng như sản phẩm thông qua Internet. Đa phần các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng chưa hiểu được thế nào là thương mại điện tử và các tiện ích của thương mại điện tử trong kinh doanh.

Toàn tỉnh hiện có 30 doanh nghiệp xây dựng trang web trên Internet, hệ thống website với nội dung thông tin thường xuyên được duy trì và cập nhật tương đối đầy đủ gồm: phần giới thiệu chung về doanh nghiệp, những sản phẩm chủ yếu có thế mạnh... Một số trang web được thiết kế với 2 giao diện tiếng Việt và tiếng Anh và thực hiện báo giá hàng hoá như trang www.tisco.com.vn của Công ty Gang thép Thái Nguyên, www.thaihung.com.vn của Công ty Cổ phần thương mại Thái Hưng, www.tancuong-hoangbinhtea.com của Công ty Cổ phần tập đoàn Tân Cương Hoàng Bình ... góp phần đẩy mạnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, quảng bá thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp đến thị trường trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, website của các doanh nghiệp trên địa bàn chưa thực hiện bán hàng qua mạng đã phần nào làm hạn chế hiệu quả của việc khai thác và sử dụng internet.

III. Mục tiêu và các giải pháp chủ yếu phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2008-2010.

1. Mục tiêu và nhiệm vụ chủ yếu

a. Mục tiêu chủ yếu: Đến năm 2010, sự phát triển thương mại điện tử trên địa bàn đạt các mục tiêu chủ yếu sau:

- Trên 50% doanh nghiệp lớn nắm vững kỹ năng kinh doanh trên mạng và tiến hành giao dịch điện tử.

- Trên 40% các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhận thức được lợi ích của thương mại điện tử.

- Trên 10% doanh nghiệp có trang thông tin điện tử trên mạng internet.

- Hoàn thành xây dựng 01 sàn giao dịch điện tử của tỉnh.

b. Nhiệm vụ chủ yếu :

- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về thương mại điện tử cho cán bộ, công chức, viên chức, cán bộ lãnh đạo quản lý kinh tế, các doanh nghiệp, cơ sở SXKD và người dân trên địa bàn.

- Thực hiện các khoá đào tạo về kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử cho doanh nghiệp, cơ sở SXKD; giúp nắm vững cách thức tham gia và kinh doanh bằng thương mại điện tử.

- Hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở SXKD tham gia và ứng dụng thương mại điện tử; giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường, giảm chi phí giao dịch.

- Tổ chức thực thi các quy định pháp luật liên quan về thương mại điện tử, thanh tra - kiểm tra các hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ liên quan tới thương mại trên môi trường mạng và bảo vệ người tiêu dùng.

2. Các hoạt động triển khai

a. Tổ chức phổ biến, tuyên truyền về thương mại điện tử cho cán bộ quản lý :

- Số lượng: 02 lớp, mỗi lớp khoảng 200 người.

- Đối tượng tham dự: Cán bộ quản lý các cấp, các ngành, các đơn vị sự nghiệp, hiệp hội ngành nghề.

- Báo cáo viên: lãnh đạo, chuyên viên Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương.

- Nội dung: Cung cấp tri thức cơ bản về quản lý nhà nước, vai trò và nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước đối với thương mại điện tử.

        + Phổ biến các văn bản liên quan đến Thương mại điện tử.

- Thời gian thực hiện: Năm 2009: 01 lớp; Năm 2010: 01 lớp

b. Phổ biến tuyên truyền, đào tạo kỹ năng về thương mại điện tử cho các doanh nghiệp:

- Số lượng: 10 lớp cho khoảng 800 người (mỗi lớp 80 người)

- Đối tượng tham dự: cán bộ quản lý các phòng ban chuyên môn nghiệp vụ ở các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

- Báo cáo viên: lãnh đạo, chuyên viên Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương.

- Nội dung:

          + Giúp các doanh nghiệp biết tới tiện ích của thương mại điện tử và các điều kiện cần thiết để tham gia.

          + Phổ biến các văn bản liên quan đến Thương mại điện tử.

          + Phương pháp ứng dụng thương mại điện tử vào hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp.

          + Đào tạo kỹ năng thực hiện giao dịch thương mại điện tử trong kinh doanh.

- Thời gian thực hiện :

          + Năm 2009: 5 lớp

          + Năm 2010: 5 lớp

c. Tuyên truyền về thương mại điện tử cho đối tượng tiêu dùng: In tờ rơi để phổ biến đến những đối tượng.

- Số lượng: 2.000 tờ/năm.

- Đối tượng: Các cơ quan nhà nước, các tổ chức Đảng, đoàn thể có các hoạt động mua sắm hàng hoá sử dụng Ngân sách nhà nước, các cơ sở SXKD, người tiêu dùng.

- Nội dung :

          + Phổ biến cho đối tượng là người tiêu dùng biết các tiện ích của Thương mại điện tử.

          + Giới thiệu các ứng dụng của thương mại điện tử trong hoạt động mua sắm qua mạng.

- Thời gian thực hiện: Phát tại các hội nghị gặp mặt doanh nghiệp, cơ sở SXKD hàng năm, các hội chợ triển lãm năm 2009 và 2010.

d. Tổ chức hội thảo về thương mại điện tử:

- Số lượng: mỗi năm ít nhất 2 kỳ, mỗi kỳ 100 người.

- Đối tượng tham dự: Các sở, ban, ngành, phòng Công thương (Kinh tế) các huyện, thị xã, thành phố và các doanh nghiệp.

- Chủ trì hội thảo: lãnh đạo, chuyên viên Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin-Bộ Công Thương, lãnh đạo Sở Công Thương.

- Nội dung:

            + Cách ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển, đánh giá thực trạng ứng dụng đồng thời cùng nhau đưa ra các giải pháp hỗ trợ nhằm giúp các doanh nghiệp, cơ sở SXKD nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực.

            + Giúp các doanh nghiệp hiểu sâu hơn về bản chất của thương mại điện tử cũng như hoạt động giao dịch của nó.

            + Đánh giá những kết quả đạt được trong thời gian qua, đề xuất và kiến nghị cho thời gian tiếp theo.

đ. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia vào cổng thương mại điện tử quốc gia (www.ecvn.gov.vn), xây dựng trang web

- Hỗ trợ thủ tục cho các doanh nghiệp, cơ sở SXKD tham gia cổng thương mại điện tử.

- Giới thiệu cho các doanh nghiệp, cơ sở SXKD thông qua cổng thương mại điện tử có thêm điều kiện vươn ra thế giới, thiết lập và củng cố mối quan hệ với đối tác, cập nhật thông tin, từ đó quyết định hình thức, biện pháp sản xuất, kinh doanh; đồng thời quảng bá hình ảnh, nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.

- Phối hợp với Cục thương mại điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương, hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng Website thương mại điện tử:

          + Năm 2009: hỗ trợ 70 doanh nghiệp

          + Năm 2010: hỗ trợ 80 doanh nghiệp

e. Đào tạo, tập huấn đội ngũ cán bộ thực thi bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chống cạnh tranh không lành mạnh trong thương mại điện tử:

- Số lượng: Tổng số 100 người/2năm (mỗi năm 1 lớp = 50 người, mỗi lớp 2 ngày).

- Đối tượng: Các sở, ngành, Chi cục Quản lý thị trường và các phòng công thương (kinh tế) huyện, thị xã, thành phố.

- Báo cáo viên: lãnh đạo, chuyên viên Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương.

- Nội dung:

         + Tìm hiểu các văn bản pháp luật liên quan đến: Luật thương mại, quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và chống cạnh tranh không lành mạnh.

         + Cung cấp kiến thức, kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả thực thi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đẩy lùi nạn làm hàng giả, tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh; cung cấp kiến thức cơ bản về công nghệ thông tin.

f. Tổ chức đoàn khảo sát học tập kinh nghiệm triển khai thương mại điện tử tại các địa phương khác. Tổ chức đoàn khảo sát, học tập kinh nghiệm cho khoảng 100người/02năm (mỗi năm 01 đoàn, 50 người, thời gian đi khoảng 3-4 ngày).Đối tượng tham dự: Các sở, ban, ngành, các phòng Kinh tế huyện, thị, thành phố (khoảng 40 người) và các doanh nghiệp, cơ sở SXKD (khoảng 60 người).

Nội dung:

- Tiếp xúc và làm việc với các tỉnh, thành phố đã áp dụng thành công thương mại điện tử  phục vụ bán hàng tại các doanh nghiệp, cơ sở SXKD để học tập kinh nghiệm.

- Tham dự các buổi hội thảo, triển khai, tập huấn về thương mại điện tử do Trung ương và các đơn vị tổ chức.

g.  Xây dựng sàn giao dịch điện tử tỉnh Thái Nguyên: Giai đoạn 2009-2010 xây dựng giai đoạn I.

- Nội dung: Sàn giao dịch thương mại điện tử được thiết kế với 2 giao diện tiếng Việt và tiếng Anh. Trên sàn thương mại điện tử, ngoài việc giới thiệu sản phẩm, quảng bá thương hiệu, tìm kiếm đối tác, xúc tiến thương mại, tiến hành các giao dịch, doanh nghiệp còn có thể sử dụng các công cụ để thu thập thông tin thị trường, định kỳ báo cáo, phân tích nhu cầu, thói quen của các nhóm khách hàng thông qua hành vi mua bán, bình luận của khách hàng. Đây cũng là cơ sở cho việc hoạch định các chương trình khuyến mãi, quảng cáo đối với từng nhóm khách hàng và hoạch định kế hoạch kinh doanh dài hạn.

- Đơn vị chủ trì thực hiện: Sở Công Thương Thái Nguyên.

- Đơn vị phối hợp: Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin (Bộ Công Thương), Sở Thông tin và Truyền thông Thái Nguyên;

- Thời gian thực hiện:  Năm 2010